Article on other languages:
- Chemiese_element
- Chemisches_Element
- Elemento_quimico
- عنصر_كيميائي
- Elementu_químicu
- Химичен_елемент
- মৌলিক_পদার্থ
- Elfenn_gimiek
- Hemijski_element
- Element_químic
- Chemický_prvek
- Хими_элеменчĕсем
- Elfen_gemegol
- Grundstof
- Chemisches_Element
- Χημικό_στοιχείο
- Chemical_element
- Kemia_elemento
- Elemento_químico
- Keemiline_element
- Elementu_kimiko
- عنصر_شیمیایی
- Alkuaine
- Frumevni
- Élément_chimique
- Element_chimic
- Elemint
- Dúil_cheimiceach
- Elemento_químico
- Kumumea_kemikala
- יסוד_כימי
- रासायनिक_तत्व
- Kemijski_element
- Eleman_chimik
- Kémiai_elem
- Elemento_chimic
- Unsur_kimia
- Kemia_elemento
- Frumefni
- Elemento_chimico
- 元素
- selratni
- Unsur_kimia
- ქიმიური_ელემენტი
- ಮೂಲಧಾತು
- 화학_원소
- Elementum
- Element_chimich
- Cheminis_elementas
- Ķīmiskais_elements
- Хемиски_елемент
- മൂലകം
- Химийн_элемент
- मूलद्रव्य
- Unsur_kimia
- Cheemsch_Element
- रसायनिक_तत्त्व
- रसायनिक_तत्त्व
- Chemisch_element
- Grunnstoff
- Grunnstoff
- Elemente
- Êlément
- Element_quimic
- Pierwiastek_chemiczny
- Element_chìmich
- Elemento_químico
- Qallawa
- Element_chimic
- Химический_элемент
- Elimentu_chìmicu
- Element
- Kemijski_element
- Chemical_element
- Chemický_prvok
- Kemični_element
- Elementet_kimike
- Хемијски_елемент
- Element
- Unsur_kimia
- Grundämne
- Elementi_za_kikemia
- தனிமம்
- ธาตุเคมี
- Elementong_kimikal
- Kimyasal_element
- Хімічні_елементи
- Kimyoviy_unsur
- Elemento_chimego
- Nguyên_tố_hóa_học
- כעמישער_עלעמענט
- Àpilẹ̀sẹ̀
- 元素
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
ХІМІЧНЫ ЭЛЕМЕНТ, сукупнасць атамаў з аднолькавым зарадам ядра; адно з найважнейшых паняццяў хіміі. Кожны х. э. характарызуецца сваім атамным нумарам, роўным колькасці пратонаў у атамным ядры. Х. э. маюць назвы і скарочаныя пазначэнні (хімічныя знакі або сімвалы Х.э.) з адной ці дзвюх літараў лацінскага алфавіта, якія ўжываюцца ў хімічных формулах. Атамы аднаго х.э. з рознымі атамнымі масамі, называюцца ізатопамі гэтага х. э. Дзеля таго, што суадносіны паміж ізатопамі у межах Зямлі блізкія да нязменных, для кожнага х. э., які мае стабільныя прыродныя ізатопы, з улікам іх узаемных суадносінаў разлічваецца атамная маса, якая ўжываецца ў практычных разліках.
Насёння вядома 116 х. э. З іх каля дзевяноста сустракаецца ў прыродзе, астатнія атрымліваюць штучна.
Паводле хімічных уласцівасцяў х.э. падзялюцца на металы і неметалы. У межах гэтых дзюх групаў існуюць больш дробныя падзелы паводле:
- хімічных уласцівасцяў (напрыклад, галагены, шчолачныя металы, шчолачназямельныя металы, высакародныя або інертныя газы);
- будовы электронных абалонак (напрыклад, лантаноіды, актыноіды);
- размеркавання ў прыродзе Зямлі (напрыклад, рэдкія і рассеяныя элементы);
- велічыні атамнага нумару (трансураніды);
- іншых крытэрыяў (напрыклад, каштоўныя металы).
Х.э. сістэматызаваныя ў перыядычнай сістэме элементаў Мендзялеева(1869).
Х.э. у прыродзе ўтвараюць простыя рэчывы і ўваходзяць у склад складаных рэчываў. Некаторыя элементы ў свабодным стане ўтвараюць некалькі алатропных мадыфікацый. Пашыранасць хімічных элементаў на Зямлі акрэсліваецца кларкамі элементаў.
Ператварэнне атамаў аднаго элемента ў атамы іншага адбываецца ў ядзерных рэакцыях. Хімічныя элементы вывучаюцца неарганічнай хіміяй.
Гісторыя
Першыя ўяўленні пра хімічныя элементы вядомыя ў антычнай філасофіі ў вучэнні аб элементах-стыхіях і ў алхіміі - у вучэнні аб элементах-якасцях. Першае навуковае вызначэнне элементаў як нераскладальных простых рэчываў даў (эмпірычна) Роберт Бойль (1661). Істотны ўнёсак у тэорыю х.э. зрабілі Антуан Лавуазье, Джон Дальтон, Д. І. Мендзялееў.
